Massief of lucht
Massieve banden zijn van vol rubber: ze kunnen niet lek en u hoeft ze nooit op te pompen. Dat is de reden dat vrijwel elke uitleenrolstoel ze heeft.
De prijs is comfort. Elke oneffenheid komt rechtstreeks in het frame en dus in de rug van de gebruiker. Op stoeptegels, drempels en klinkers merkt u dat meteen.
Luchtbanden dempen aanzienlijk beter en rollen lichter, wat schouders spaart bij zelf rijden. Ze kunnen lek en ze lopen langzaam leeg, dus u moet ze een keer per maand controleren.
Er bestaat een tussenvorm die weinig mensen kennen: de zogenoemde PU-band, van massief polyurethaan met een geprofileerd loopvlak. Die dempt beter dan gewoon massief rubber en kan niet lek, tegen iets meer gewicht. Voor wie het comfort wil zonder het onderhoud, is dat vaak de juiste keuze.
Bandenspanning is geen detail
Een zachte band rolt zwaar. Bij een zelfbeweger betekent tien procent te weinig spanning al merkbaar meer kracht per duw, en dat telt de hele dag op.
De juiste spanning staat op de zijkant van de band, meestal tussen zes en acht bar. Dat is fors hoger dan een fietsband en veel mensen pompen daardoor te weinig op.
Check ook of beide banden gelijk staan. Een verschil trekt de stoel naar één kant, wat vermoeiend is en wat vaak wordt toegeschreven aan een scheve vloer.
Wat een rem wel en niet is
De hendels bij de achterwielen zijn parkeerremmen, geen rijremmen. Ze klemmen tegen de band als de stoel stilstaat en zijn niet bedoeld om tijdens het rijden te vertragen.
Afremmen doet de gebruiker met de hoepels, of de begeleider met de duwhandvatten. Sommige stoelen hebben daarvoor extra remhendels bij de handvatten, en dat is bij hellingen een aanrader.
Een parkeerrem die niet meer pakt, is meestal niet stuk maar versteld: bij een zachtere band moet de rem worden bijgezet. Dat is een schroef en een minuut werk.
Anti-tip en kleine voorwielen
Anti-tipwielen achterop voorkomen dat de stoel achterover kantelt, bijvoorbeeld bij het opgaan van een helling. Voor wie zelf rijdt zijn ze een verstandige toevoeging; ze zitten er niet altijd standaard op.
De voorwielen bepalen hoe de stoel over drempels gaat. Kleine, harde wieltjes blijven eerder haken achter een tegelrand of een rooster; grotere voorwielen rollen daar overheen.
Wie veel buiten rijdt, kiest daarom bewust voor iets grotere voorwielen — dat kost wat wendbaarheid binnenshuis en levert buiten aanzienlijk meer op.
Waar de grip vandaan komt
Het profiel van een rolstoelband is ondiep, en dat is met opzet: binnenshuis wilt u geen band die vuil meesleept of vloeren bekrast. Buiten betekent het wel dat u op nat gras of los grind weinig grip heeft.
Wie regelmatig over onverharde paden gaat, kan bredere banden met meer profiel laten monteren. Die rollen zwaarder op tegels en aanzienlijk beter op zand — het is dus een keuze, geen verbetering.
Controleer bij massieve banden ook de slijtage aan de zijkant. Die banden gaan jaren mee, maar het rubber verhardt met de tijd en wordt dan glad. Een band die vijf jaar oud is en er nog goed uitziet, kan alsnog nauwelijks grip hebben.
