Soorten en techniek

Elektrisch of hulpaandrijving: als duwen of rijden te zwaar wordt

Elektrische rolstoel met joystickbediening, gefotografeerd op een oprit voor een woning
Foto: Stephen B Calvert Clariosophic — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Drie manieren om kracht toe te voegen

De eerste is een duwhulp: een motortje aan de achterkant dat de begeleider ondersteunt bij het duwen, vooral bergop en op grind. De rolstoel blijft verder een gewone rolstoel.

De tweede is aandrijfondersteuning voor de gebruiker zelf: motoren in de naven van de achterwielen die meehelpen zodra iemand aan de hoepels duwt. Dat vraagt nog steeds beweging, maar aanzienlijk minder kracht.

De derde is een volledig elektrische rolstoel met joystick. Die is zwaarder, duurder en meestal niet inklapbaar — al bestaan er inmiddels vouwbare elektrische modellen van rond de vijfentwintig kilo. Wat er bij een elektrische ondersteuning komt kijken, staat in de Hulpmiddelenwijzer.

Wat dat met inklappen doet

Elke vorm van aandrijving voegt gewicht en onderdelen toe. Een duwhulp is er vaak afneembaar, waarna de stoel gewoon vouwt zoals hij deed.

Bij naafmotoren zit het gewicht in de wielen; haalt u die eraf, dan blijft er een licht frame over. Dat werkt in de praktijk goed, mits u de wielen kunt tillen — die wegen al gauw zeven kilo per stuk.

Een volledig elektrische vouwrolstoel is een ander product: die past in een grote kofferbak maar niet op de achterbank, en tillen doet u niet alleen. Reken op vijfentwintig kilo of meer, ook zonder accu.

Accu's en vliegen

De accu bepaalt hoe ver u komt en hoe u reist. Lithiumaccu's zijn licht en gaan jaren mee, maar luchtvaartmaatschappijen stellen er eisen aan: doorgaans mag hij mee als hij losneembaar is en onder een bepaalde capaciteit blijft.

Meld een elektrische rolstoel daarom altijd vooraf aan bij de maatschappij, met het type accu erbij. Zonder aanmelding kan het aan de gate misgaan, en dat is een probleem waar u ter plekke niets aan kunt doen.

Voor de trein en de bus gelden zulke regels niet, maar wel maximale afmetingen. Kijk die na als de stoel breder of langer is dan gebruikelijk.

Wanneer het de moeite waard is

Aandrijfhulp is zinvol zodra afstand of hellingen de reden worden dat iemand niet meer naar buiten gaat. Dat is een grens die vaak sluipend wordt bereikt: eerst het park, dan de winkel, dan alleen nog de tuin.

Hetzelfde geldt voor de begeleider. Een partner die door rugklachten niet meer kan duwen, is een even goede reden voor een duwhulp als de conditie van de gebruiker.

Laat het beoordelen voordat u koopt. Voor elektrische ondersteuning bestaan vergoedingsregelingen, en de route via de gemeente is een andere dan die voor een handbewogen stoel.

Er is nog een praktische afweging: waar laadt u. Een aandrijfhulp met afneembare accu laadt u binnen aan een stopcontact; bij een vaste accu moet de hele stoel bij een stopcontact staan, en dat is in een smalle gang zelden handig. Kijk daar bij de aanschaf naar, want achteraf verandert het niet meer.

Veelgestelde vragen

Kan ik een duwhulp op elke rolstoel zetten?
Op de meeste kruisframes wel, met een universele beugel. Laat het monteren door de leverancier; een verkeerd bevestigde motor trekt het frame scheef.
Hoe ver kom ik op een accu?
Bij aandrijfondersteuning vijftien tot vijfentwintig kilometer, bij een elektrische rolstoel twintig tot veertig. Kou, hellingen en gewicht halen daar fors vanaf.
Gaat een aandrijfhulp mee in de trein?
Ja, als bagage of aan de stoel. Meld het bij het aanvragen van assistentie, dan weet de medewerker wat hij kan verwachten.